|
Nghe chủ động
 |
|
Một người biết lắng nghe luôn có gắng hiểu
thấu đáo những ǵ người khác đang nói. Dù cho dù sau đó, anh ta có thể phản
đối người kia một cách kịch liệt, nhưng trước khi phản đối, anh ta sẽ lắng
nghe để hiểu rơ ư kiến đó.
Kenneth A. Wells, người Mỹ. |
Nghe chủ động và hiệu quả là một thói quen, cũng giống như là
nền tảng của việc giao tiếp.
Nghe chủ động có nghĩa là tập trung vào người bạn đang lắng nghe, cho dù đó là
cuộc nói chuyện trong nhóm hay là chỉ có 2 người, để hiểu được họ đang nói điều ǵ.
Là người nghe, bạn nên tự ḿnh có thể nhắc lại bằng từ ngữ của ḿnh những ǵ họ
vừa nói. Điều đó không có nghĩa là bạn đồng ư với tất cả những ǵ họ nói, mà chỉ
có nghĩa là bạn thực sự hiểu họ đang nói ǵ.
Điều ǵ ảnh hưởng đến việc lắng nghe?
|
Bạn nghĩ thế nào về vấn đề đang thảo luận? Vấn đề này có mới mẻ với bạn hay là bạn đă có nhiều kiến thức, kinh
nghiệm trong lĩnh vực này? Vấn đề này có khó hiểu không, hay là nó rất đơn giản? Vấn đề này có quan trọng với bạn không hay chỉ là thảo luận cho vui? |
Người nói có kinh nghiệm hay là
lúng túng? Có "tín hiệu" không lời nào từ phía người nói hay không? Họ hay suy nghĩ theo kiểu ǵ? Lời nói có thể hiện sự cá tính, thông minh… hay đáng sợ không? |
|
Thông tin có được minh họa bởi
h́nh ảnh hay ví dụ ǵ không? Có dùng phương tiện kỹ thuật để minh họa không? Các khái niệm có được tŕnh bày kèm ví dụ không? |
Không gian có thuận lợi cho việc nghe
họ nói không? hay việc tương tác, trao đổi với người nói? có sự phân tán làm mất tập trung không? |
Những yếu tố ở trên là tác động ngoại cảnh. C̣n bây giờ: là chủ yếu ở bạn, là trung tâm, và là người nghe
Hăy chuẩn bị một thái độ tích cực
Tập trung sự chú ư của bạn vào nội dung câu chuyện
Hăy ngừng ngay tất cả các hoạt động không liên quan để hướng sự chú ư của bạn
vào người nói hoặc chủ đề đang được thảo luận.
Nhẩm lại trong đầu xem những ǵ bạn đă biết về vấn đề này
Sắp xếp trước những kiến thức liên quan để sau đó có thể phát triển thêm
sau (ví dụ: bài giảng lần trước, một chương tŕnh TV bạn đă xem, trang web,
kinh nghiệm thực tế…)
Tránh sự mất tập trung
Chọn chỗ ngồi gần người nghe Tránh các nguồn gây mất tập trung (vị trí cửa sổ, bà hàng xóm nói nhiều, tiếng
ồn…)
Cảnh giác với sự xúc động quá
Nén cảm xúc hoặc tham gia nghe từ từ cho đến khi bạn ḱm nén được cảm xúc
Bỏ những định kiến của bạn sang một bên
Nên nhớ bạn ở đó để học những ǵ người khác muốn nói, chứ không phải ngược
lại.
Nghe một cách chủ động
Tập trung vào người đang nói
Theo dơi và cố gắng hiểu người và đặt ḿnh vào hoạt cảnh của họ Lắng nghe với đôi tai, và kể cả với đôi mắt và các giác quan khác
Lưu ư: những ngôn ngữ không cần lời
Hăy để cuộc tranh luận đi theo diễn biến của nó.
Đừng đồng ư hay bất đồng vội, mà hăy cho ḍng suy nghĩ tiếp tục
Tham gia: Chủ động trước các câu hỏi Sử dụng các động tác (ví du: ngả người về phía trước) để khích lệ và ra dấu sự
chú ư của bạn với người nói
Các hoạt động sau đó:
|
Một đối một |
Trong nhóm |
Cho người nói có thời gian và không gian
nghỉ một lát trong khi nói lâu
Bày tỏ ḷng biết ơn với họ v́ đă chia sẻ và đối thoại
Kiểm tra xem bạn đă hiểu chưa
Thử nhắc lại những ư quan trọng để khẳng định xem bạn có
hiểu thật sự chưa và tiếp tục cuộc nói chuyện.
Tóm tắt các ư chính
Đặt câu hỏi để cả hai cùng hiểu rơ hơn
Tiếp tục mạch câu chuyện:
Thử nói qua các kinh nghiệm của bạn để bày tỏ là bạn đang
thích thú với câu chuyện (phản hồi)
Dịch sau khi bạn cảm thấy bạn đă nắm bắt được nội dung
Áp dụng vào t́nh huống khác
|
Cho người nói thời gian để người nói
sắp xếp lại thông tin đă nói
Lúc Hỏi-Đáp
Khi đặt câu hỏi
Tŕnh bày nhanh sự hoan nghênh của bạn với người nghe
Tóm tắt điểm mấu chốt
Đặt câu hỏi
Khi tŕnh bày một quan điểm
Tŕnh bày nhanh sự hoan nghênh của bạn với người nghe
Tŕnh bày ngắn gọn ưliên quan
Tŕnh bày quan điểm của bạn, nhận xét…
Hoan nghênh nhận xét
Sau đó
Lấy thông tin liên lạc information
để tiện liên lạc sau này
Có nhă ư mời bạn bè/đồng nghiệp..
tiếp tục tham gia thảo luận
|
Được
dịch sang Tiếng Việt bởi Nguyễn Thanh Hương, sinh viên
trường
Lafayette College, Pennsylvania, Hoa Kỳ, thực tập sinh
của Quỹ Giáo dục Hoa Kỳ- Đông Dương (US-Indochina
Educational Foundation) dưới sự giúp đỡ tài chính của
Quỹ
Freeman Assist
và sự hướng dẫn của Giáo sư Mark Ashwill.
Ngoài ra, còn có sự tham gia của Đào Tú Anh (Hà Nội) và Trần
Hà Hải (Thành Phố Hồ Chí Minh).
“Cẩm
nang và chiến lược dành cho học tập”
là một trang web
giáo dục
được
lập ra
và
duy trì bởi Joe Landsberger . Những lời khuyên trong cẩm
nang này được các học sinh sinh viên trên nước Mỹ và thế
giới sử dụng rộng rãi. Trang web này được cập nhật lần cuối
vào ngày 02-11-2005. Quyền tái bản được bảo đảm nếu tái bản
dưới dạng copy miễn phí, in ấn, và phân phát dưới hình thức
giáo dục phi thương mại với mục đích giáo dục rõ ràng. Không
cần thiết phải ghi đường link đến trang web. Xin chỉ lưu ý
trang web vẫn đang tiếp tục nâng cấp thường xuyên. Vì lý do
đó, xin không đăng tải nội dung trang web này trên mạng
Internet mà không xin phép.”
|